هفتان

www.haftan.com | XML

۱۰ بهمن ۱۳۸۷

● صورت پهلوی و اوستایی برخی واژه‌های فارسی امروز

یادداشت‌هایی از بررسی حرف «آ» در حدود ۷۰ صفحه از جلد ۱ کتاب برهان قاطع.

+ | horoof | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۰۳ بهمن ۱۳۸۷

● اتوریته‌ی ترجمه یا شورش در برابر اتوریته‌ها؟

وب‌سایت بی‌بی‌سی فارسی، نه فرهنگستان زبان و ادب پارسی ست نه خانه‌ی زبان‌شناسان و مترجمان زبده... انتظار می‌رود بی‌بی‌سی فارسی بداند کجا ایستاده است و از حد خود فراتر نرود. تعیین تکلیف کردن آن هم برای کسانی که در کار ظریف و دشوار ترجمه استخوان ترکانده‌اند، معنایی جز شتاب ندارد. [نقد داریوش محمدپور بر بخش آموزش روزنامه‌نگاری بی‌بی‌سی]

+ | Somnambulist | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۲۹ دی ۱۳۸۷

● زبانی که پاک نیست

کتاب «زبان باز» برای بسیاری از خوانندگان یادآور کتاب «زبان پاک» احمد کسروی است و همانند آن کتاب تلاشی برای یافتن سرچشمه‌های بحران زبان فارسی است. حال بیراه نیست اگر بگوییم که ما حول یک دایره می‌چرخیم، گویی که از روزگار کسروی تاکنون به زبانی ناپاک و بسته نوشتیم و خواندیم و با وجود کسروی و آشوری و دیگران باز به همان زبان ناپاک و بسته، می‌نویسیم و می‌خوانیم... [چند پرسش از داریوش آشوری به مناسبت چاپ دوم کتاب «زبان باز»]

+ | Solitude | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۱۱ دی ۱۳۸۷

● نامی اَنیرانی بر خودرویی ایرانی!

یادداشتی علمی و خواندنی در نقد نام‌گذاری خودروی مینیاتور، و ذوق زبان‌شناسی و واژه‌گزینی ایرانیان.

+ | sentbyemail | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۰۹ دی ۱۳۸۷

● دش و دوستان!

در روزگار قدیم دوست من دُش برای خودش کسی که نه، اما لغتی بود. معنی هم داشت. معنی‌اش بود ضد و مخالف و چون آن زمان‌ها مردم ـ بر خلاف این زمان‌ها ـ چندان پیچیده فکر نمی‌کردند، برایشان واضح بود که مخالف یعنی بد و زشت و پلید. بر خلاف حالا که برایشان واضح است که مخالف یعنی پلید و بد و زشت... [روایتی از سرگذشتِ «دش» در زبان]

+ | motahari | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۰۴ دی ۱۳۸۷

● زبان دیوزدگی

دکتر محسن حافظیان: کتاب «زبان باز، پژوهشی در باره‌ی زبان و مدرنیّت» نوشته‌ی پژوهشگر نام آشنای ایرانی آقای داریوش آشوری است که نشر مرکز همین امسال در تهران به چاپ رسانده است. در آن چه در پی می‌آید، به نکاتی چند از درون‌مایه‌ی این کتاب می‌پردازم، هم برای ادای دین به آنانی که آموزگارم بوده‌اند و هم به پاسداشت زبانی که دل در گرو آن داریم...

+ | Soheil.kh | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۰۳ دی ۱۳۸۷

● چند ایراد واژگانی و مفهومی به «زبان باز» داریوش آشوری

داریوش آشوری برای توانمندسازی زبان فارسی کارهای فراوانی کرده است از جمله ترجمه‌های عالی و تهیه‌ی فرهنگ‌ها و واژه‌نامه‌ها و مقاله‌هایی در همین زمینه مانند کتاب «بازاندیشی زبان فارسی». اما کتاب «زبان ِ باز» از برخی لحاظ انتظار مرا از داریوش آشوری برنیاورد و گاه باعث دلسردی نیز شد. به خصوص که خود درباره‌ی کتاب گفته است که حاصل سی چهل سال کار و پژوهش من است. اما در گفتگو با مسعود لقمان بسیاری جاها خواننده را به نوشته‌های دیگرش ارجاع می‌دهد. یعنی به نظر من در این کتاب، شاید به خاطر شتاب در انتشار، برخی نکته‌ها مبهم است یا به خوبی بدانها پرداخته نشده است. بهتر بود برخی نکته‌های پردامنه به خاطر فشرده بودن کتاب اصلا مطرح نمی‌شد مانند داستان روشنفکری ایرانی و یا افتخار به زبان فارسی و زیبایی‌های آن.

+ | Emailٍ | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۰۲ دی ۱۳۸۷

● به ستبری سنگ، به نغزی گل

دکتر میرجلال‌الدین کزازی: پارسی، این زبان شکرین و دلاویز که یکی از فرهنگی‌ترین زبان‌های جهان است و درخشان‌ترین، مایه‌ورترین سامانه‌ی ادبی جهان در آن پدید آمده است، در این روزگار با دشمنی سخت نیرومند و زیان‌کار روبه‌روست که فناوری رسانه‌ای است. فناوری رسانه‌ای که حتا تا نهان‌گاه خانه‌های کسان راه جسته است، زبان‌های بومی را که پیشینه‌ای دیرینه و چندهزار ساله دارند، می‌فرساید؛ می‌کاهد؛ از تاب و توش می‌اندازد؛ تا سرانجام آن‌ها را یکسره از میان بردارد...

+ | mana.t | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۲۹ آذر ۱۳۸۷

● ترهی نو دراندازیم!

من دلم می‌خواهد قرن بیست‌ویکمی فکر کنم. دوست دارم فکر کنم دردی نیست که درمان نشود. دوست دارم فکر کنم شاید زبان‌مان معایب ذاتی ندارد، ماییم که معایب ذاتی داریم. تسلیم و بی‌اعتنایی معایب بزرگی هستند. ما مثل آدم‌هایی هستیم که یک عمر با یک درد موروثی زندگی کرده‌اند، آنقدر که دیگر حسش نمی‌کنند. دیگر اهمیت نمی‌دهند اگر بقیه هم دچار این درد شوند و چه بسا که حتا دوستش دارند. درست است! اصلاح خط کار آسانی نیست... [مقاله‌ای درباره ضرورت اصلاح خط]

+ | mana.t | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۲۳ آذر ۱۳۸۷

● گفت‌وگویی با داریوش آشوری

اندیشیدن به معنا و ماهیت مدرنیت از سویی و گرفتاریِ ما در چنبره‌ی رابطه با آن، از دگر سو ذهن و ضمیر بسیاری از روشنفکرانِ ما را به خود مشغول کرده است. یکی از این روشنفکران داریوش آشوری‌ست که تاثیر چند دهه‌ای حضور او در فضایِ روشنفکری ایران غیرقابل انکار است. داریوشِ آشوری کوشش‌هایِ نظری خویش را در مکتبِ زنده‌یاد خلیل ملکی آغاز کرد و با گذر از کنش‌های سیاسی، اجتماعی، ادبی و فلسفی، اکنون در «خانه‌ی‌ وجود» یعنی عرصه‌ی زبان، به تعبیر مارتین هایدگر، به سر می‌برد و کوششی خستگی‌ناپذیر از دهه‌های پیش برای بالا بردن سطح گفتمانی پیرامون مباحث زبانی در ایران آغاز کرده که کتاب‌هایی چون «فرهنگ علوم انسانی»، «بازاندیشی زبان فارسی» و «زبانِ باز» دستاورد این کوشش‌ها و کنش‌هاست. به‌هر روی می‌توان با دیدگاه‌های آشوری موافق بود یا مخالف؛ ولی هرگز نمی‌توان او را نادیده گرفت.

+ | rouznamak | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

● «نگاه»؛ شعری عاشقانه به فارسی سره

شادروان رعدی آذرخشی: در آن جلسه نیز مطالبی در تأیید عقاید گروه دوم می‌گفتم که غالباً مورد تصدیق مرحوم فروغی واقع می‌شد. در این اثنا، سرلشگر نخجوان که از اظهارات مخالفان بر‌آشفته بود‌، رو کرد [به من] و گفت علت این‌که شما با فارسی سره مخالفت می‌کنید این است که نمی‌توانید حتی دو سطر که کلمه‌ی عربی نداشته باشد، بنویسید... [داستان چگونگی سروده شدن این چکامه]

+ | zamaani | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۲۰ آذر ۱۳۸۷

● تلطیف آواییِ یکسانِ دو واژه؛ تیشتر و تیگره

دکتر رضا مرادی غیاث‌آبادی: در زبان فارسی معانی گوناگونی برای واژه‌ی «تیر» آمده است. تا آن‌جایی که موضوع این گفتار است، واژه‌ی «تیر» در زبان فارسی برای نامیدن سیاره‌ی عطارِد، ستاره‌ی شباهنگ (شِعرای یَمانی)، ماه نخست تابستان، روز سیزدهم ماه و نیز به معنای خدنگ، ناوک، آنچه با کمان انداخته می‌شود، و عموماً تندی و تیزی و شتابندگی به کار می‌رود. شباهت املایی و معناییِ این واژه‌ها‌ موجب شده که لغت «تیر» در آثار بسیاری از نویسندگان، دست‌کم در دو مفهوم کاملاً جداگانه دچار اختلاط معنایی شوند و به جای یکدیگر به کار ‌روند...

+ | Soheil.kh | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۱۸ آذر ۱۳۸۷

● زبان فارسی و هجوم کلمات خارجی

محمدشریف شایق: چیزی که در این نوشته می‌خواهم به آن بپردازم، سرازیر شدن موجی از کلمات زبان‌های بیگانه به زبان فارسی در شرایط کنونی افغانستان است که می تواند مایه‌ی نگرانی باشد زیرا تدوام چنین وضعیتی می تواند ضربه‌ی سختی به زبان فارسی وارد کند، زیرا واژه‌های فعال این زبان به مرور زمان به فراموشی سپرده می‌شوند و جای آن‌ها را واژه‌های زبان بیگانه می‌گیرد. چنانکه امروزدرافغانستان دیده می‌شود، کاربرد کلمات زبان انگلیسی به جای واژه‌های فارسی دری نوعی افتخار پنداشته می‌شود، برخی‌ها فکر می‌کنند که استعمال واژه‌های انگلیسی به جای کلمات فارسی دلالت بر ترقی فکری آنان می‌کند...

+ | mana.t | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۰۸ آذر ۱۳۸۷

● دفاع از زبان فارسی

امروز که دولت ایران از قدرت سیاسی و اقتصادی سابق محروم شده و دیگر به این وسایل نمی‌تواند در خارج از حدود کشور حامی و مدافع زبان و ادبیات فارسی باشد و در این میدان با دیگران مبارزه کند و غالب باشد، تنها پشتیبانی که برای زبان و ادبیات ما به جا مانده همان سابقه‌ی درخشان و قدرت معنوی آن است و این سابقه هم نمی‌تواند عامه را تحت تاثیر قرار دهد... [بازنشر مقاله‌ای از عباس اقبال آشتیانی]

+ | Soheil.kh | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۰۱ آذر ۱۳۸۷

● از زبان‌شناسی ساخت‌گرا تا روایت‌شناسی

رهیافت‌های نخستین زبان‌شناسی کار را با عبارت آغاز می‌کردند و بعد، در چارچوب همین عبارت کوتاه، به بررسی روابط دستوری و زبانی می‌پرداختند تا به معنا برسند. اما بعدها و در مسیر گفتمانی شدن تحلیل، کوشیدند تا واحد مطالعاتی را بزرگتر کنند و از این رو دیگر نه روی تک عبارت، که در گستره‌ی یک بند، یک بخش و یک کتاب کار کردند و... [گزارش کامل کارگاه دکتر علی عباسی در نقش جهان]

+ | J.Atefeh | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۲۷ آبان ۱۳۸۷

● فرهنگستان و چالش‌هایی در باره‌ی واژه‌سازی

مقاله‌ای تقریباً قدیمی، اما ارزشمند از رستم ‌جمشیدی درباره‌ی ساختار واژه‌های «موشک» و «رزمایش».

+ | rezatsaki | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۲۱ آبان ۱۳۸۷

● دایره‌ی لغات روزنامه‌نگاران ایرانی: فقط ۷۰۰ کلمه!

ابوالحسن نجفی: طی پژوهشی که در زمینه‌ی استفاده‌ی مطبوعات از امکانات زبان فارسی انجام داده‌ایم، به این نتیجه رسیده‌ایم که روزنامه‌های ما فقط با ۷۰۰ لغت تمام مطالب خود را بیان می‌کنند!

+ | damoon | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۱۸ آبان ۱۳۸۷

● دفاع از فارسی امروز

زبان تغییر می‌کند. تغییرهایی که ما شاید خوش‌مان نیاید. نسل شما می‌گفت «گاف داد»، نسل بعدی گفتند «سه کرد» و حالا می‌گویند «سوتی داد». و شما متوجه معنی‌اش نمی‌شوید. اگر تعصب نداشته باشید، معنی این یکی را هم متوجه می‎شوید. [نقدی بر سخنان ناصر تقوایی درباره‌ی زبان ِ فارسی امروز]

+ | sasasa | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۱۶ آبان ۱۳۸۷

● روابط هم‌نشینی و جانشینی از منظر سوسور

سوسور بحث خود را دربار‌ه‌ی روابط هم‌نشینی و جانشینی با ‌این فرض آغاز می‌کند که آوا و ‌اندیشه، توده‌های بی‌شکلی هستند که در میان آن‌ها «صورت» به وجود می‌آید،‌ این شکل‌گیری با استفاده از روابط جانشینی (غالباً بر اساس الگوهای صرفی) و عناصر هم‌نشینی (غالباً بر اساس الگوهای نحوی) انجام می‌گیرد.

+ | dibache | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۱۱ آبان ۱۳۸۷

● واژه‌نامه‌ی خیابانی «یعنی چی؟»

واژه‌نامه‌ی «یعنی چی؟» قرار است یک واژه‌نامه‌ی فارسی به فارسی برای اصطلاحات و لغاتی باشد که در گفت‌وگوی روزانه استفاده می‌شوند، اما در فرهنگ‌های رسمی ثبت نشده‌اند. این واژه‌نامه را خود کاربران سایت تکمیل می‌کنند و صاحب یا مسئول خاصی ندارد و قرار است هیچ واژه‌ای در آن سانسور نشود.

+ | farahany | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۰۳ آبان ۱۳۸۷

● فارسی گفتاری، زبان تحصیل‌کردگان ایران

دکتر تقی وحیدیان کامیار: فارسی گفتاری، زبان گفتاری تحصیل‌کردگان ایران است؛ به عبارت دیگر دو فارسی معیار یا رسمی وجود دارد: یکی فارسی نوشتاری رسمی که مکتوبات به آن فارسی است؛ دیگر فارسی گفتاری رسمی که تحصیل‌کردگان در گفتار به ویژه هرگاه بخواهند رسمی صحبت کنند، از آن بهره می‌گیرند. فارسی گفتاری در تهران و کمابیش در شهرستان رایج است. فارسی نوشتاری و فارسی گفتاری هر دو ادامه‌ی فارسی دری ‌هستند؛‌ یعنی زبان مردم تیسفون.

+ | mana.t | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۰۲ آبان ۱۳۸۷

● یک پیشنهاد، برای اعلام روز زبان مادری در ایران

هیوا مسیح در این مقاله، روز ۷ آبان را که یکی از روزهای مهم در شکل‌گیری امپراتوری ایران بزرگ و امپراتوری زبان فارسی یا زبان ایرانی است، برای نامگذاری روز زبان مادری پیشنهاد می‌کند.

+ | rouznamak | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۲۲ مهر ۱۳۸۷

● گفت‌وگو با داریوش آشوری در باره‌ی رساله‌ی «زبان باز»

«زبان باز» بر قیاس «جامعه‌ی باز» به گشودن دستگاهِ زبانی فارسی به روی امکانات تازه فرا می‌خواند و سرِّ زایایی و پویایی زبان‌های مدرن اروپایی را در همین گشودگی می‌‌داند. گفت‌وگویی که می‌خوانید، می‌کوشد بر اهمیت رساله‌ی «زبان باز» نوشته‌ی داریوش آشوری تأکید کند.

+ | bijan | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۱۷ مهر ۱۳۸۷

● لطفاً از زبان فارسی پاسداری نفرمایید!

محمدرضا ترکی: این خبر که تازگی در سایت خبری تابناک و ظاهراً به نیت خیر دفاع از زبان فارسی نوشته شده، متنی ست در اوج فصاحت و بلاغت! و نمونه‌ای ست از درست‌نویسی در زبان فارسی! حیف که ما و دیگر محققان عظیم‌الشأن ادبیات و علوم ارتباطات (!) فعلاً وقت و حوصله‌اش را نداریم، وگرنه در مورد محتوای علمی و ادبی این خبر، مخصوصاً انسجام و فصاحت و بلاغت و سبک خبرنویسی آن می‌توانستیم ده‌ها مقاله‌ی تابناک بنویسیم!

+ | Somnambulist | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۱۵ مهر ۱۳۸۷

● زبانِ پیشرفت

معرفی «زبان باز» و سخنان داریوش آشوری درباره‌ی پروژه‌ی جدیدش.

+ | rouznamak | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۱۴ مهر ۱۳۸۷

● آیا مردم ایران فقط به شش زبان تکلم می‌کنند؟

در زبان‌شناسی مدرن، به ویژه پس از انقلابی که نوام چامسکی به وجود آورد، دیگر مفاهیمی هم‌چون زبان و گویش و لهجه معنایی ندارد. این‌ها واژگانی هستند که بیش‌تر به کار قدرت‌های سیاسی و ملت‌های در حال ملت‌سازی می‌خورند. در زبان‌شناسی روز، از «گونه‌های زبانی» نام برده می‌شود. به این اعتبار، چون قدرت سیاسی «گونه‌ی زبانی فارسی معیار» را رسمی اعلام می‌کند، باقی گونه‌ها برچسب «محلی» «گویش» و «لهجه» می‌خورند.

+ | Emailٍ | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۱۳ مهر ۱۳۸۷

● نقدی بر مقاله‌ی «لهجه، گویش و زبان در ایران» نوشته‌ی قانعی‌‌فرد

حمید مرعشی در این مقاله در سه بخش لهجه و گویش، خطا در به کارگیری عبارت «لهجه» به جای «گویش» و زبان‌های مختلف در ایران؛ به نقد مقاله‌‌ی «مردم جامعه‌ی ایران و تکلم به ۶ زبان» می‌پردازد.

+ | mana.t | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۰۹ مهر ۱۳۸۷

● مردم جامعه ایران و تکلم به ۶ زبان

دکتر عرفان قانعی‌فرد در این مقاله، از تنوع زبانی در ایران از ماکو تا سروان، از ایلام تا زابل، از سرخس تا آبادان و از کیش تا گرگان سخن می‌گوید. لهجه‌های رایج در ایران را بررسی می‌کند و آماری از بیش‌ترین طیف لهجه‌ها و زبان‌های ایرانی ارائه می‌دهد.

+ | mana.t | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۰۵ مهر ۱۳۸۷

● تفاوت‌ زبان، گویش و لهجه

نمی‌دانم آیا شما گاهی اوقات در بین دوستان و آشنایان گرفتار این بحث شده‌اید، که مثلاً فلان زبان آیا لهجه است یا گویش یا اصلاً فرق این‌ها از هم چیست؟ چه فرقی میان کردی، لری و یا اصفهانی و مشهدی است؟ زبان چیست و لهجه یا گویش کدام است؟

+ | mana.t | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۰۴ مهر ۱۳۸۷

● دانلود کتاب راهنمای استفاده از نشانه‌های نقطه‌گذاری

این اثر، خلاصه‌ای است از راهنمای نگارش موسسه‌ی علمی و انتشاراتی «وبستر» که شیوه‌نامه‌ی نگارش آن، مرجع استفاده‌ی جهانی است. در این کتاب با اصول اساسی و نحوه‌ی استفاده‌ی از نشانه‌های نقطه‌گذاری همراه با مثال‌های فراوان آشنا می‌شویم. همچنین تمام علایم و نشانه‌های سجاوندی که در زبان فارسی به کار می‌روند، همراه با منطق استفاده از آن‌ها گرد آمده است.

+ | jmahdi | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۰۱ مهر ۱۳۸۷

● زبان فارسی از آشوب تا سامان

در این جْستار دکتر جلیل دوستخواه مسائلی چون تاریخ زبان فارسی، گرایش آرمان‌خواهانه به ایران باستان و سَرِه‌نویسی، زبان فارسی و ترکیبِ واژگان آن، زبان فارسی و نیازهای کنونی و خط ِ فارسی و نیازهای کنونی آن را بررسی کرده است.

+ | rouznamak | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۳۱ شهريور ۱۳۸۷

● قدیم‌ها، قرآن فارسی این گونه بود

ترجمه به اصطلاح، ترجمه‌ی تحت‌اللفظی‌ از قرن پنج قمری است. اما این نوع ترجمه وقتی چون یک متن و فارغ از تکه‌ها خوانده شود، نوعی فضای عاطفی و معنایی می‌سازد که حتا در سنجش با فضای نثرهای عرفانی‌ی همان وقت هم، بی‌مانند است. [لینک دانلود مستقیم فایل PDF چند صفحه از این ترجمه در بخش نظرها]

+ | armanism | ۱ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۲۳ شهريور ۱۳۸۷

● سرگذشت زبان فارسی

در این مقاله دکتر جلال خالقی‌مطلق نشان می‌دهد که زبان فارسی یا دری حدود دو هزار و پانصد سال پیشینه دارد. او همچنین رابطه‌ی میان پارسی‌باستان، پهلویک، پهلوی، فارسی، دری و فارسی‌دری را بررسی می‌کند.

+ | rouznamak | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۱۹ شهريور ۱۳۸۷

● شیوه‌نامه‌‌ی نگارش‌ کتابنامه‌ و ارجاع‌ (pdf)

گردآورده‌ی علیرضا امیدوار و داوود معصومی. هم‌چنین در بخش نظرات نیز می توانید به لینک شیوه‌نامه‌ی مختصر نشانه‌گذاری در زبان فارسی احمد سمیعی دسترسی یابید.

+ | jmahdi | ۱ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۱۶ شهريور ۱۳۸۷

● تاملی بر رساله‌ی «زبان باز» داریوش آشوری

محمود معتقدی: رساله‌ی پژوهشی «زبان باز» استاد داریوش آشوری دنباله و مکمل کتاب «بازاندیشی زبان فارسی» است که در چشم‌انداز کارنامه‌ی نویسنده، نسبت به جایگاه و عملکرد زبان فارسی در گذرگاه بازاندیشی و نشان دادن دگردیسی‌های آن در برابر زبان‌های علمی و همچنین بهره‌گیری از «تکنولوژی زبان» در آغاز هزاره‌ی سوم بی‌گمان به دستاورد بهنگامی می‌انجامد...

+ | Solitude | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۱۳ شهريور ۱۳۸۷

● تولد معادل فارسی یک اصطلاح غریب

گفت‌وگویی میان خسرو ناقد و ناصر غیاثی که به تولد یک معادل جدید انجامیده است.

+ | Emailٍ | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

● آشوری: جدی‌گرفتن زبان، نشانه‌ی جدی‌تر شدن ذهنیت علمی ست

متن کامل یادداشتِ داریوش آشوری که در نشستِ ویژه‌ی بررسی تازه‌ترین کتابِ او «زبان باز» خوانده شد.

+ | bijan | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۱۲ شهريور ۱۳۸۷

● علی‌محمد حق‌شناس: کتاب «زبان باز» گرفتارخود‌شیفتگی است

گزارشی مختصر از نشست نقد کتاب «زبان باز» (پژوهشی درباره‌ی زبان و مدرنیت)‌ که در آن، علی‌محمد حق‌شناس، کامران فانی و علی صلح‌جو به نقد تازه‌ترین اثر داریوش آشوری پرداختند.

+ | morteza | ۱ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۰۸ شهريور ۱۳۸۷

● فراخوان آشوری؛ بازکردن زبان به روی جهان

داریوش آشوری: طرح ِ نظریّه‌ی «زبان باز» و کوشش برای روشن کردنِ رابطه‌ی زبان و مدرنیّت را من به زبانِ فارسی نوشته‌ام و برای فارسی‌زبانان انجام داده‌ام. زبانی که زبان من است. این پروژه دنباله‌ی کارهای دیگری ست که تاکنون در این جهت و به این زبان و برای این زبان کرده‌ام. هدف آن، در یک بررسی فشرده، و در حقیقت آغازین، روشنگری وضعِ زبانیِ ما در پرتوِ فهم روشن‌تر وضعِ تاریخی و زبان‌شناختی زبان‌های پیشاهنگِ مدرنیّت است. [گفت‌و‌گوی رادیو آلمان با داریوش آشوری درباره‌ی کتاب تازه‌اش]

+ | Solitude | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۲۲ مرداد ۱۳۸۷

● دانلود فرهنگ لغت فرانسوی

دیکشنری فرهنگستان زبان فرانسه، مرجعی کامل برای واژه‌های قدیمی، دشوار و کمیاب است.

+ | borjak | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۱۸ مرداد ۱۳۸۷

● جایگاه راوی در رمان معاصر

رمان، شکل ادبى خاص دوران بورژوایى است. مبدا رمان تجربه جهان افسون زدوده در دن‏کیشوت است، و تجزیه و تحلیل هنرمندانه‌ی هستى صرف، هنوز قلمرو رمان است. واقع‏گرایى، جزو ذاتى رمان به شمار مى‏رود. حتا رمان‌هایى که به لحاظ موضوعشان، رمان‌هاى خیال محسوب مى‏شوند، تلاش مى‏کنند تا محتوای‌شان، را به گونه‏اى عرضه کنند که آشکار شود قصد آن‌ها اشاره به واقعیت است. [مقاله‌ای از تئودور آدورنو با ترجمه‌ی دکتر یوسف اباذری]

+ | kamyar | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۱۶ مرداد ۱۳۸۷

● درباره‌ی نقش زبان در ادبيات داستاني

ناتاشا امیری: شکي نيست که جنسيت در مختصات جوامع انساني هميشه دستخوش تقابل دوگانه‌ی زن-مرد بوده است. صحبت از دنياي زنانه يا مردانه صحبت از دنياهاي متفاوتي است. جدا از طبيعت بيولوژيکي، انديشه‌ی زنانه در بنيان تفاوت‌هايي با انديشه‌ی مردانه دارد و اين تفاوت در عواطف، لحن بيان و انتخاب نوع کلمات هم به چشم مي‌خورد. وقتي مرد و زن خود تجربه شده‌شان را ارائه دهند، لاجرم تفاوت‌هاي گفتمان زنانه و مردانه مشخص خواهد شد. اين امر به خصوص وقتي ديدگاه اول شخص مفرد باشد، لزوم ظهور پيدا و نوعي تمايز بالقوه را ايجاد مي‌کند، اما به معني برتري يکي بر ديگري يا ايجاد انشعاب در يکي يا رهايي از سلطه‌ی يکي بر ديگري نيست...

+ | Solitude | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۱۴ مرداد ۱۳۸۷

● پژوهش‌های یک سگ

مقایسه‌ی سه ترجمه‌ی یکی از داستان‌های فرانتس کافکا به قلم محمد میرزاخانی

+ | Emailٍ | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۱۲ مرداد ۱۳۸۷

● صحیح و غلط در زبان

هر نوع تلاشی که برای برقرار کردن ملاک‌های مطلق و معیارهای قاطع به کار رود تا زبان مردم را تنظیم کند، از گام نخست محکوم به شکست است، زیرا، به طوری که قبلاً بحث کردیم، هیچ مقامی وجود ندارد که حق یا توانایی آن را داشته باشد که بر زبان مردم حکومت کند. و حتا وقتی که چنین مقامی رسماً به وجود آید (مانند آکادمی‌های فرانسه و اسپانیا) نمی‌تواند ملاک‌های معتبری برای طراحی زبان مردم پیدا کند. [بخشی از کتاب «زبان و زبان شناسی» نوشته‌ی دکتر رابرت ا. هال، ترجمه‌ی محمدرضا باطنی]

+ | koohsar | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۰۶ مرداد ۱۳۸۷

● زبان و خط فارسی در گفت‌وگو با دکتر محمدرضا باطنی

نمی‌دانم چرا مدعی خط در ایران خیلی زیاد است، هر کسی یک شیوه‌ی خطی برای خودش درست می‌کند... فرهنگستان هم که روی خط کار می‌کند، این طوری است که یک عده که کاشناس هستند می‌نشینند در کمیسیون کوچک‌تری کار می‌کنند و تمام ابعاد قضیه را در نظر می‌گیرند. بعد این کار باید به تصویب هیئت کلی فرهنگستان برسد و آن هیئت کلی خارج از ذهن هستند، بنابراین تمام زحمات این‌ها را خط بطلان می‌کشند، یا تمام نظریاتی را که آن‌ها داده‌اند، عوض می‌کنند! [چاپ‌شده در مجله‌ی بخارا]

+ | Somnambulist | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۳۱ تير ۱۳۸۷

● كاش فارابي و ابن سينا به فارسي مي‌نوشتند!

زبان فارسي امكان‌هاي بسياري براي ترجمه و نيز تفكر دارد. اگر فارابي و ابن سينا و سهروردي و غزالي و ملاصدرا تمامي كتاب‌هاي خود را به فارسي مي‌نوشتند، مسلماً زبان فارسي امروز زبان قوي‌تري براي بيان مفاهيم فلسفي مي‌بود... [يادداشت محمدسعيد حنايي كاشانی در باره‌ي خط و زبان فارسی]

+ | jour | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۲۹ تير ۱۳۸۷

● ابوالحسن نجفي: رسم‌الخط امروز يك بلبشوي واقعی ست، خط فارسي اصلاح‌‌‌ناپذير است

كساني كه مي‌خواستند خط فارسي را اصلاح كنند، آن را خراب‌تر از آنچه بود، كردند و اصلاً اين خط فارسي اصلاح‌پذير نيست و آن‌را بايد به شكلي كه در «جزوه‌ی دستور خط فارسي» فرهنگستان آمده، بپذيريم... [يادداشت ابوالحسن نجفی، در باره‌ی خط و زبان فارسی]

+ | jour | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۲۸ تير ۱۳۸۷

● چگونگی صرف فعل‌ها در زبان پارسی

در نگاه نخست، آموختن افعال بی‌قاعده دشوارتر از آموختن افعال با‌قاعده است (‌البته برای کسانی که زبان فارسی را آگاهانه می‌آموزند و نه آن‌هایی که در کودکی آن را ناآگاهانه یاد می‌گیرند). چرا در بیش‌تر زبان‌ها بی‌قاعدگی وجود دارد و دلیل پیدایش آن چیست؟ نوشته‌ای که می‌خوانید، حاصل تأمل در این موضوع است.

+ | bijan | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۲۲ تير ۱۳۸۷

● احمد شاملو: می‌خواهم شما را بخندانم!

طنزی از بامداد شعر فارسی با صدای او، در باره‌ی آلودگی زبان.

+ | raaviraavi | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

۱۸ تير ۱۳۸۷

● کالبدشکافی ترجمه‌ی مسعود انصاری از «چنین گفت زرتشت»

رحمان افشارى: وقتی ترجمه‌ی انصاری را با اصلِ آلمانیِ کتاب مقایسه می‌کنیم، با حیرت پی می‌بریم که ترجمه‌ی او نه تنها نسبت به ترجمه‌ی آشوری هیج برتری ندارد، بلکه حتا از ویژگی‌‌های یک ترجمه‌ی سالم و خوب نیز به‌کلی بی‌بهره است. هر صفحه از این «ترجمه» ‌را که باز کنی، به‌آسانی می‌توانی آن را سندی از رونویسیِ نادرست از ترجمه‌ی آشوری و نفهمیِ خنده‌دار از اصل مطلب بیابی. این نمونه‌ای ست آشکار، در روز روشن، از "حُسنِ اخلاق" ادبی و فرهنگی در جامعه‌ی ما و سزاست تا بی‌اعتنا از کنار آن نگذریم!

+ | Emailٍ | ۰ نظر یا خبر و لینکِ تکمیلی

صفحه‌ی قبل | صفحه‌ی بعد